Lỗi cảm biến máy CNC: Nguyên nhân và cách kiểm tra

Cảm biến là một trong những bộ phận quan trọng giúp máy CNC xác định vị trí, điểm gốc và giới hạn hành trình của các trục. Khi tín hiệu cảm biến không chính xác hoặc bị gián đoạn, máy có thể xuất hiện cảnh báo, dừng trục đột ngột, không thể về gốc hoặc báo lỗi giới hạn dù trục chưa thực sự đi đến cuối hành trình. Vì vậy, việc nhận biết đúng nguyên nhân là bước cần thiết trước khi thay thế linh kiện hoặc điều chỉnh thông số máy.

Những dấu hiệu thường gặp
Một trong những biểu hiện phổ biến của lỗi cảm biến máy CNC là trục X, Y hoặc Z không thể về gốc hoặc dừng sai vị trí trong quá trình tìm điểm tham chiếu. Máy cũng có thể xuất hiện limit alarm, không cho phép trục tiếp tục di chuyển theo một hướng hoặc cảnh báo giới hạn ngay cả khi vị trí thực tế vẫn còn cách xa cuối hành trình.

Ngoài ra, tín hiệu cảm biến không ổn định có thể khiến cảnh báo xuất hiện chập chờn. Trường hợp lỗi chỉ xuất hiện khi trục chính, động cơ hoặc thiết bị công suất lớn hoạt động cũng cần lưu ý đến khả năng nhiễu trên đường tín hiệu.

Nguyên nhân khiến cảm biến CNC báo lỗi
Không phải mọi lỗi cảm biến đều bắt nguồn từ việc cảm biến bị hỏng. Phoi kim loại, dầu và bụi bẩn bám trên bề mặt cảm biến có thể làm thay đổi khả năng nhận biết. Cảm biến hoặc cữ tác động bị lệch sau thời gian vận hành cũng khiến tín hiệu không được kích hoạt đúng vị trí.

Bên cạnh đó, dây tín hiệu bị đứt ngầm, đầu nối lỏng, chân tiếp xúc kém hoặc nguồn cấp không phù hợp cũng có thể gây ra cảnh báo. Với các máy CNC sử dụng cảm biến tiệm cận, việc đấu nối không đúng kiểu tín hiệu hoặc sử dụng linh kiện không tương thích cũng cần được kiểm tra.

Một trường hợp khác là giới hạn mềm được thiết lập không phù hợp. Khi đó, máy vẫn có thể báo limit alarm dù trục chưa chạm công tắc giới hạn vật lý. Vì vậy, cần phân biệt giữa lỗi cảm biến, giới hạn cứng và giới hạn mềm trước khi xử lý.

Cách kiểm tra ban đầu
Khi máy phát sinh cảnh báo, trước tiên nên ghi lại mã lỗi và xác định trục đang gặp vấn đề. Sau đó kiểm tra vị trí thực tế của trục, cảm biến, cữ tác động và khu vực xung quanh để phát hiện phoi hoặc vật cản.

Có thể quan sát đèn báo trên cảm biến và trạng thái tín hiệu đầu vào trên màn hình chẩn đoán. Nếu cảm biến thay đổi trạng thái nhưng bộ điều khiển không nhận được tín hiệu, cần kiểm tra dây dẫn, đầu nối và mạch đầu vào. Nếu cảm biến không thay đổi trạng thái, cần kiểm tra nguồn cấp, khoảng cách nhận biết, cữ tác động và bản thân cảm biến.

Đối với lỗi limit alarm, không nên liên tục reset hoặc tự ý đấu tắt cảm biến để đưa máy vào hoạt động. Việc thay đổi tham số giới hạn hay điểm gốc cũng cần được thực hiện dựa trên tài liệu kỹ thuật của đúng model máy.

Nhìn chung, lỗi cảm biến máy CNC có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ phoi bám, sai vị trí lắp đặt đến dây tín hiệu, nhiễu điện hoặc thông số điều khiển. Kiểm tra theo từng bước sẽ giúp khoanh vùng nguyên nhân và hạn chế thay linh kiện không cần thiết.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý ban đầu, có thể tham khảo bài viết Lỗi cảm biến máy CNC và limit alarm: nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý ban đầu.

>> Tham khảo các dòng máy CNC và vạn năng chất lượng cao tại CTCP Thương mại và sản xuất công nghiệp Thăng Long